Positief desintegreren

De Poolse psychiater Dąbrowski ontwikkelde een persoonlijkheidstheorie waarbinnen (sterke) emoties gezien worden als motor achter persoonlijke ontwikkeling. Bestaande ontwikkelmodellen boden volgens hem onvoldoende verklaring voor de grote verschillen in diepte tot waarin mensen zich kunnen ontwikkelen.

Vanuit een rijk geschakeerd gevoelsleven ervaren mensen incongruentie met maatschappelijke normen, hebben ze het gevoel op een ander spoor te zitten, waardoor ze psychische klachten ontwikkelen. Bij mensen met een groot ontwikkelpotentieel lijken deze qua symptomen op die van psychopathologische ziekten, maar zijn dat volgens Dąbrowski niet. Hij zag ze binnen deze groep als kansen voor ontwikkeling en niet als ziektes.

Traditionele behandeling van psychische klachten richt zich meestal op herstel naar een punt waarop “het nog wel goed was” en niet zozeer op verdere ontwikkeling richting een persoonlijk ideaal. Vaak heeft deze behandeling effect, maar blijkt dit kortdurend en zien we dan mensen na enige tijd wederom met psychische klachten kampen.

Volgens Dąbrowski is interne meerlagigheid nodig om tot grote ontwikkeling te komen. Deze meerlagigheid is aangeboren, maar of deze zich kan uiten is een ander verhaal.

 

Een schematische weergave van de theorie van positieve desintegratie vind je hier